Licht van de gracht

Het designduo Grand & Johnson, bestaand uit Bertel Grote (43) en Jeroom Jansen (42), ontwierp de lamp Mokum, geïnspireerd op het lichtenspel van de Amsterdamse grachten bij nacht.

TEKST LISA PETERS

Het prototype van de Mokumlamp hangt aan een bakstenen muur in de studio op de eerste verdieping van Grand & Johnson in De Hallen. De lamp is opgebouwd uit plaatjes koper, zebranohout en zwart chroom. De onderkant is strak, maar de bovenkant verspringt, zoals de gevels in de Amsterdamse grachtengordel. Het licht schijnt tussen de plaatjes omhoog en omlaag en creëert zo hetzelfde effect als verlichte grachtenpanden die ’s nachts door het water worden gereflecteerd.

Tijdens een brainstormsessie in 2012 speelden Bertel Grote en Jeroom Jansen – samen designduo Grand & Johnson – met het idee van diffuus licht. Grote: “We besloten de bovenkant van de platen organisch te maken, daarna viel de gelijkenis met de grachtenpanden ons op. ‘Dan moeten we hem Mokum noemen,’ zeiden we tegen elkaar.”

Het duo ging vervolgens op zoek naar materialen en kleuren die het best het licht van de grachten vangen. De Italiaanse lampenfabrikant Luminara, dat een kleine collectie zeer exclusieve lampen produceert, vervaardigde het prototype dat nu bij het duo in de studio hangt. “We hebben op basis van dit prototype nog een aantal aanpassingen laten aanbrengen,” zegt Grote. “In Zuid-Europa wordt bijvoorbeeld vaak wit licht gebruikt, terwijl wij in Nederland op gelig licht gesteld zijn.”

Grote en Jansen werden afgelopen april geïntroduceerd op de verlichtingsbeurs Euroluce in Milaan, waar internationale ontwerpers en merken hun designs presenteren. “Dat was waanzinnig, er stonden drommen mensen om onze lamp. Toen we uitlegden wat Mokum betekent, zagen we blikken van herkenning,” zegt Jansen. Grote: “Iedereen kent de canal houses.”

Grote en Jansen begonnen als onafhankelijk ontwerpers, maar sloegen in 2010 de handen ineen als Grand & Johnson. De ontwerpers bezetten sinds augustus een ruimte in de oude tramremise in West. Op de begane grond huist de winkel, met langs de rechterwand strak afgemaakte voorwerpen, zoals de witte Kosé Milano vaas. De designs tegen de linkermuur zijn totaal anders. Grote: “Hier staan onze stoerdere ontwerpen, door de onafgewerkte materialen hebben ze een ruig randje.” Zoals de zwarte stalen douche, geïnspireerd op industriële pijpen van chemische bedrijven, met een ouderwetse radiatorhendel om de temperatuur te reguleren. De douche won vorig jaar een RedDot award, een internationale designprijs.

Grand & Johnson is een echt Amsterdams bedrijf. Toch overwogen de mannen even om naar het Gooi te verhuizen, waar ze veel huizen inrichten. Het idee was van korte duur. “We voelen ons echt Amsterdammers,” zegt Grote. “De dynamiek en reuring van de stad stimuleren onze creativiteit. We worden bewust en onbewust geïnspireerd door de stad.” Jansen: “Dit is wel de eerste keer dat we Amsterdam zo duidelijk als inspiratiebron hebben gebruikt.”

De Mokumlamp is beschikbaar in drie versies: als plafondlamp met een breedte van 1,20 meter en een gewicht van 48 kilo (€7900), als tafellamp (€4900) en als wandlamp (€2800). Voor wie dat te gortig is: een wandeling langs te grachten kost u niets.

grandjohnsonworks.com

De grachtengordel als inspiratiebron

De Metrobowl Amsterdam van Frederik Roijé is een kom gebaseerd op de landkaart van de Amsterdamse binnenstad. Een metropool op schaal, van mat aluminium.

De Amsterdam Necklace, ontworpen door Roelinde Boot, geeft de plattegrond van de Amsterdamse grachten weer. De ketting is verkrijgbaar in zilver of verschillende kleuren aluminium.

Het Parool, 20 juli 2015